Wat is een histogram?

Wanneer je een foto maakt met het fototoestel, dan kan je verschillende instellingen en visualisaties terugvinden via je LCD-schermpje. Eén van deze instellingen is het zogeheten histogram. Deze histogram kan je gebruiken om je foto’s nog beter te maken.

 

Wat is een histogram binnen fotografie?

Wanneer je een foto maakt met je spiegelreflexcamera, dan komt er een bepaalde hoeveelheid licht op de sensor van je fototoestel. Dit licht zal dan door je fototoestel worden omgezet in de kleuren RGB (Rood, Geel, Blauw). Om deze goed te kunnen uitlezen wordt dit automatisch getoond in een grafiek, ook wel histogram genoemd. Deze histogram heeft een X-as en een Y-as. Op de X-as wordt het contrastbereik weergegeven, terwijl er op de Y-as de kleursoorten van het fototoestel op terug te vinden is.

 

Kort gezegd zorgt het histogram ervoor dat je een grafiek kunt aflezen met de kleurverdeling binnen een bepaalde foto. Maar hoe kan je die histogram verder uitlezen zodat je deze goed kunt begrijpen?

 

Het aflezen van een histogram

Een histogram kan ervoor zorgen dat je weet hoe je fototoestel ingesteld staat. Met mijn eigen fototoestel heb ik, naast de gebruikelijke RGB histogram, ook een zwart-witte histogram voor de onder- en overbelichting. Beide histogrammen werken op dezelfde manier.

 

Wanneer je een foto maakt, dan komen er pieken in het histogram te staan. Wanneer deze pieken aan de linkerkant van het histogram staan, dan betekend het dat de foto donker is. Dit kan te maken hebben met een foto van een donkere situatie, maar dit kan ook betekenen dat je foto onderbelicht is door de verkeerde instellingen toe te passen. Bijvoorbeeld een te snelle sluitertijd of een te lage ISO-waarde.

 

Wanneer je een foto maakt en de pieken staan aan de rechterkant, dan betekend het dat de foto te licht is. Dit kan te maken hebben met lichte vlakken op de foto, dat de foto bij (erg) zonnig weer is gefotografeerd of dat je de instellingen verkeerd hebt staan waardoor de foto overbelicht is geraakt. De over- en onderbelichting is dan terug te lezen op het zwart-witte histogram.

 

In sommige andere fototoestellen kan je de RGB-kleuren ook afzonderlijk bekijken. Zo heb je een rode-, een groene- en een blauwe histogram op je LCD-scherm. Door deze drie kleuren afzonderlijk te bekijken kan je dus zien of je hoofdkleuren goed staan ingesteld. Of dat je een kleurzweem over je foto hebt zitten.

 

Kort gezegd. Al je een perfecte foto wil maken (is natuurlijk geen garantie). Dan is het belangrijk dat de histogram goed verdeeld is door de instellingen die je in het fototoestel hebt ingesteld. Het doel is dan ook om een bergtop te maken die in het midden het hoogst is en afloopt richting de zijkanten. Tegelijkertijd is het de bedoeling dat deze bergtop niet de zijkanten raakt, want anders zal je toch (beperkte) data van je sensor kwijtraken.

 

Fotograferen in RAW

Het kan voorkomen dat er een afwijking te zien is tussen de histogrammen op je fototoestel als met de histogramman in bepaalde software zoals Adobe Lightroom en Adobe Photoshop. Dit komt doordat je fototoestel, ook al fotografeer je in RAW, de afbeeldingen omgezet in een JPG-preview. Vele fototoestellen zijn daarom niet goed in het weergeven van RAW-bestanden.

 

Gelukkig heeft dit vaak geen (grote) gevolgen voor de uiteindelijke foto. En mocht dat het wel hebben. Dan kan je altijd het RAW-bestand openen in Adobe Lightroom of in Adobe Photoshop zodat je na die tijd de foto goed kunt bewerken.

Bijgewerkt op maandag 15 augustus 2022 door Michael van den Berg.