Waarom is Dia de Muertos zo populair?

Popularity of Dia de Muertos (Day of the dead)

Waarom is Dia de Muertos zo populair?

Als u de James Bond film Spectre heeft gekeken dan bent u er zeker wel bekend mee. Dia de Muertos, ook wel bekend als de Dag van de Doden. In Mexico en in verschillende andere landen wordt dit evenement grootschalig gevierd, maar hoe is het eigen ontstaan? In dit artikel geef ik daar antwoord op.

Wat is Dia de Muertos?

Diá de Muertos is een tweedaags evenement dat groots gevierd wordt in verschillende landen, waaronder Mexico. Tijdens dit evenement worden de overleden dierbaren eigenlijk herdacht. U kunt daarbij denken aan bijvoorbeeld familie, vrienden of kennissen.

Tijdens deze dag herdenken de nabestaanden de overledenen. Ze bezoeken bijvoorbeeld de begraafplaatsen waar hun familie, vrienden of kennissen begraven liggen. Zo maken ze bijvoorbeeld het graf schoon, leggen ze een bloemetje op het graf, halen ze het onkruid weg en staan ze even stil bij de betreffende persoon.

Naast deze gewoonte wordt er volgens sommige tradities ook gegeten rondom het graf. Dit is niet vanuit het oogpunt van respectloos bedoeld, maar hiermee willen ze eigenlijk gezamenlijk eten met de overledene. Dit heeft voor de nabestaanden een positief gevoel waardoor er ook veel gefeest wordt tijdens dit evenement.

 

Hoe is Diá de los Muertos ontstaan?

Dia de Muertos is van oorsprong een Azteekse traditie. Dit vond vroeger plaats op 1 november en op 2 november. Op 1 november herdenken ze de overleden kinderen waarbij vooral witte orchideeën worden neergelegd op het graf. Op 2 november worden de overleden volwassenen herdacht waarbij de graven vooral (oranje) Afrikaantjes worden neergelegd op het graf.

Hoewel het niet heel erg bekend is hoe Dia de Muertos is ontstaan, word er wel gedacht dat het Azteekse traditie vroeger heeft plaatsgevonden binnen Oosterse culturen, waaronder ook invloeden van de Katholieken is meegenomen. Ook Spaanse overheersers zouden deze gebeurtenis beïnvloeden. Dit zal dan ook verklaren waarom Dia de Muertos (Dag van de Doden) gehouden wordt op de Katholieke feestdagen Allerheiligen en Allerzielen.

Andere bronnen geven daarbij ook weer aan dat Dia de Muertos afkomstig is van de Azteken, Maya’s en de Purépecha. De schedel zou destijds veel gebruikt worden als trofee, wat voor hen weer voor de dood en de wedergeboorte betekende.

Vroeger zou Dia de Muertos in de negende maand van de Azteekse kalander plaatsvinden (augustus) en duurde destijds een maand. Dit was dan ook een eerbetoon aan de godin Mictecacihuatl (Dame van de doden). Na de komst van de Spanjaarden is de Dia de Muertos geplaatst naar november, wanneer in het Katholieke geloof dan de Allerheiligen en Allerzielen plaatsvindt. Het Christendom heeft dit vervolgens nog aangepast naar een vernieuwde vorm.

Dia de Muertos

Gevierd op verschillende manieren

Naast de eerder geschreven manier viert men Dia de Muertos in Mexico bijvoorbeeld anders. Daar gaan ze, naast het bezoeken van het graf van hun dierbaren, ook feestelijke activiteiten ondergaan. Zo wordt er bijvoorbeeld veel skeletten en schedels gebruikt. Niet alleen als versiering dat te vinden is in verschillend kleuren, maar ook als etenswaar wat gemaakt is van suikerwaar.

De overledenen krijgen tijdens dit evenement ook vaak cadeaus en andere lekkernij, wat weer opgegeten wordt door de nabestaanden. In veel festiviteiten worden de eetbare schedels (die gemaakt zijn van voedsel) versierd met de naam van de betreffende overledenen.

Ook worden door veel gelovige een ketting gedragen met een nagemaakte schedel die gemaakt is van verschillende kunstmatige materialen. Dit zou volgens hen voor gelukt zorgen.

Als laatste worden er door gelovigen ook calavera’s geschreven Dit zijn korte gedichten waarbij ook de grafschriften van de overleden mee genomen worden in het gedicht. Sommige kranten publiceren deze calaveras ook in hun kranten. Dit gebeurt vooral met calavera’s van beroemdheden.

Waarom is Dia de Muertos zo groot geworden?

Dia de Muertos wordt steeds bekender. Misschien mede door de James Bond film Spectre met de openingsscene, maar dat is niet met zekerheid te zeggen. In de afgelopen jaren zijn wij als mensen steeds meer gaan focussen op de ervaring die wij krijgen. Bijvoorbeeld uit de dingen die wij (dagelijks) doen en uit de dingen die in onze omgeving gebeuren.

Door de komst van social media en het internet zijn wij dichter dan ooit op het punt gekomen waarbij culturen met elkaar in aanraking kunnen komen. Denk bijvoorbeeld aan de Nederlandse cultuur en de cultuur dat leeft in Spanje of in Argentinië. Hierdoor zien wij niet alleen hoe de mensen daar ter plekke leven, maar zien we ook wat voor feesten daar jaarlijks worden georganiseerd. Een voorbeeld daarvan is Koninginnedag (nu Koningsdag), waarbij veel buitenlanders speciaal in het oranje naar Nederland komen om dit jaarlijkse feestdag mee te vieren.

Datzelfde geld ook voor ons en buitenlandse feestdagen. Dia de Muertos kent al een rijke geschiedenis en word in bepaalde delen van de wereld groots gevierd, waaronder in Azië en in Mexico. Door de komst van social media kunnen we veel achterhalen van deze feestdag waarbij wij het als Nederlands zijn gaan overnemen. Naja overnemen, dat is nu ook weer een groot woord. Maar we zijn er bekender mee geworden in de afgelopen paar jaar.

Hierdoor vinden in Nederland en in België al kleine vergelijkbare evenementen plaats wat groot gevierd wordt in bijvoorbeeld Azië en Mexico. Het is dan ook maar een kwestie van tijd dat Dia de Muertos in Nederland kan worden opgenomen als nationaal feestdag. Een dag waarbij de overledenen geëerd en nagedacht wordt tijdens een bezoek aan hun graf.

Popularity of Dia de Muertos (Day of the dead)

Foto credits: Genaro Servín

Conclusie

We kunnen concluderen dat Dia de Muertos een rijke geschiedenis kent als het gaat om het herdenken van overledenen door hen jaarlijks in begin november te bezoeken. Wat ooit begon als een feestdag voor de Azteken, Maya’s en de Purépecha, word nu steeds groter uitgepakt op verschillende plaatsen ter wereld. Het is dan een kwestie van tijd voordat het opgenomen wordt in de nationale of internationale data voor feestdagen.

Dia de Muertos door Michael van den Berg